«آیلتس، تافل یا دولینگو؟» این احتمالاً پرتکرارترین سوالی است که در شروع مسیر مهاجرت، ذهن هر متقاضی را درگیر میکند، بهویژه زمانی که برنامه آمادگی شما بر پایه کلاس خصوصی تافل یا سایر روشهای هدفمند آموزشی شکل میگیرد. انتخاب میان این سه آزمون، فقط انتخاب بین «کاغذ» و «کامپیوتر» نیست؛ بلکه پایِ میلیونها تومان هزینه، ماهها زمان و البته سرنوشت پذیرش شما در میان است.
شاید شنیده باشید که دولینگو ارزانتر و آسانتر است، یا آیلتس اعتبار جهانیتری دارد؛ اما آیا این شنیدهها برای تصمیمگیری کافیست، بهویژه زمانی که مسیر آمادگی شما از طریق کلاس خصوصی آیلتس یا روشهای مشابه تعریف میشود؟ انتخاب اشتباه در این مرحله، میتواند پروسه اپلای شما را ماهها عقب بیندازد. در این مقاله، فارغ از تعصبات رایج، تفاوتهای فنی، اعتبار و هزینههای این سه آزمون را زیر ذرهبین میبریم تا بر اساس هدف و تواناییهای شخصیتان، کوتاهترین مسیر را انتخاب کنید.
تفاوت ساختار و نحوه برگزاری (آیلتس، تافل و دولینگو)
اولین و شاید ملموسترین تفاوت این سه آزمون، در «اتمسفر» و «تکنولوژی» برگزاری آنهاست. اینکه شما با کاغذ راحتترید یا مانیتور، و یا اینکه ترجیح میدهید با یک انسان صحبت کنید یا یک میکروفون، میتواند سرنوشت نمره شما را تغییر دهد. بیایید ساختار هر کدام را جداگانه بررسی کنیم:
آیلتس (IELTS): کلاسیک و منعطف
آزمون آیلتس سنتیترین ساختار را در این لیست دارد و تنها آزمونی است که حق انتخاب بین «نوشتن با مداد» و «تایپ کردن» را به شما میدهد.
- نحوه برگزاری: شما میتوانید بین آیلتس کاغذی (Paper-based) و آیلتس کامپیوتری (CD-IELTS) یکی را انتخاب کنید. در هر دو حالت، باید در یک مرکز آزمون رسمی (Test Center) حضور پیدا کنید.
- برگ برنده (بخش اسپیکینگ): مهمترین ویژگی آیلتس این است که بخش گفتاری (Speaking) آن، مکالمه با یک انسان واقعی است. اگر ارتباط چشمی و زبان بدن به کاهش استرس شما کمک میکند، آیلتس بهترین گزینه است.
- ساختار سوالات: مهارتها کاملاً جدا از هم (مستقل) سنجیده میشوند. یعنی در بخش ریدینگ، فقط متن میخوانید و در بخش لیسنینگ، فقط گوش میدهید.
تافل (TOEFL iBT): آکادمیک و تمامکامپیوتری
تافل از سالها پیش با کاغذ خداحافظی کرد و نسخه رایج آن iBT (مبتنی بر اینترنت) است.
- نحوه برگزاری: این آزمون هم در مراکز رسمی (سنترها) برگزار میشود، اما همه چیز از طریق کامپیوتر انجام میشود.
- چالش اصلی (مهارتهای ترکیبی): برخلاف آیلتس، سوالات تافل اغلب تلفیقی (Integrated) هستند. یعنی ممکن است متنی را بخوانید، به یک سخنرانی گوش دهید و سپس درباره آن صحبت کنید یا بنویسید. این ساختار، شبیهسازی دقیقتری از محیط دانشگاه است.
- اسپیکینگ با مانیتور: در تافل خبری از مصاحبهگر نیست. شما رو به مانیتور و در میکروفون صحبت میکنید و صدای شما ضبط میشود تا بعداً توسط مصححین نمره داده شود.
دولینگو (Duolingo): مدرن، خانگی و هوشمند
دولینگو بازی را عوض کرده است. این آزمون ۱۰۰٪ آنلاین است و هیچ مرکز فیزیکی ندارد.
- نحوه برگزاری: هر زمان از شبانهروز (۲۴/۷) میتوانید در اتاق شخصی خودتان، پشت کامپیوتر بنشینید و امتحان دهید. (البته قوانین سختگیرانهای برای چک کردن محیط اتاق از طریق وبکم دارد).
- ساختار تطبیقی (Adaptive): این بزرگترین تفاوت فنی دولینگو است. آزمون دولینگو هوشمند است؛ اگر به سوالی درست جواب دهید، سوال بعدی سختتر میشود و اگر اشتباه جواب دهید، سوال بعدی آسانتر خواهد بود. به همین دلیل مدت زمان آزمون بسیار کوتاهتر (کمتر از یک ساعت) است، چون سیستم سریعتر سطح شما را پیدا میکند.
- ادغام مهارتها: در دولینگو مرز مشخصی بین ریدینگ و لیسنینگ نیست؛ سوالات به صورت مخلوط و پشت سر هم میآیند.
نکته کلیدی برای انتخاب: اگر تایپ کردنتان کند است یا با تکنولوژی راحت نیستید، آیلتس کاغذی امنترین انتخاب است. اما اگر از قضاوت شدن توسط مصاحبهگر رو در رو خجالت میکشید و استرس میگیرید، صحبت کردن با کامپیوتر در تافل یا دولینگو، بهویژه در مسیری که با کلاس خصوصی دولینگو یا برنامههای آمادگی مشابه طی میشود، برایتان راحتتر خواهد بود.
اعتبار جهانی؛ کدام مدرک برای مهاجرت امنتر است؟
شاید تلخ باشد، اما حقیقت دارد: اگر مدرک زبان انگلیسیای بگیرید که دانشگاه یا سفارت مقصد آن را قبول نداشته باشد، تمام تلاش و هزینهتان پودر میشود. پس قبل از اینکه عاشقِ ارزانی یا آسانیِ یک آزمون شوید، باید ببینید «خریدار» مدرک شما کیست. بیایید اعتبار این سه را در ترازوی جهانی بسنجیم:
آیلتس (IELTS)
اگر بخواهیم کوتاهترین پاسخ را بدهیم: آیلتس امنترین گزینه است.
- پوشش جهانی: تقریباً هیچ دانشگاه یا سفارتی در دنیا وجود ندارد که مدرک آیلتس را رد کند. از کانادا و استرالیا گرفته تا انگلیس و اروپا، آیلتس حرف اول را میزند.
- مهاجرت کاری و اقامت (PR): اگر قصد شما تحصیلی نیست و برای کار یا اقامت دائم (مثل اکسپرس انتری کانادا) اقدام میکنید، آیلتس (معمولاً جنرال) تقریباً تنها انتخاب اصلی شماست. تافل و دولینگو اغلب برای پروسههای «مهاجرت کاری» پذیرفته نمیشوند.
تافل (TOEFL)
تافل همچنان یکی از معتبرترین مدارک آکادمیک جهان است، اما قلمرو خاص خودش را دارد.
- سلطنت در آمریکا: اگر مقصد نهایی شما ایالات متحده است، تافل همچنان محبوبترین گزینه برای دانشگاههای آمریکایی است (هرچند آیلتس را هم قبول دارند).
- محدودیتهای جزئی: تافل تقریباً در همه دانشگاههای دنیا (بیش از ۱۱۰۰۰ دانشگاه) پذیرفته میشود، اما برخلاف آیلتس، نسخه «جنرال» برای مهاجرت کاری ندارد و صرفاً ماهیت آکادمیک دارد.
دولینگو (Duolingo)
دولینگو در دوران کرونا منفجر شد و اکنون هزاران دانشگاه (بهویژه در آمریکا و کانادا) آن را برای «پذیرش تحصیلی» قبول دارند. اما اینجا یک دام بزرگ وجود دارد که باید مراقب باشید:
- شکاف بین دانشگاه و سفارت: ممکن است دانشگاهِ مقصد، نمره دولینگو را برای دادن پذیرش (Admission) قبول کند، اما سفارت آن کشور برای صدور ویزا، مدرک دولینگو را نپذیرد! (این مورد در برخی کشورهای اروپایی و گاهی در پروسههای سختگیرانه ویزای کانادا دیده شده است).
- کمرنگ در اروپا: دانشگاههای اروپایی (مثل آلمان، ایتالیا و اسکاندیناوی) هنوز به اندازه آمریکا نسبت به دولینگو روی خوش نشان ندادهاند و همچنان آیلتس/تافل را ترجیح میدهند.
هشدار جدی برای متقاضیان: قبل از انتخاب دولینگو، فقط به وبسایت دانشگاه اکتفا نکنید. حتماً چکلیست سفارت کشور مقصد را هم بررسی کنید. اگر سفارت صراحتاً نام دولینگو را نیاورده باشد، ریسک نکنید و سراغ آیلتس یا تافل بروید. مدرک زبان نباید بهانه دست آفیسر ویزا بدهد!

مقایسه هزینهها و زمان اعلام نتایج
اگر بودجه محدودی دارید یا ددلاین (Deadline) دانشگاهتان بیخ گوشتان است، این بخش تکلیفتان را روشن میکند. تفاوت قیمت و سرعت در این سه آزمون، زمین تا آسمان است.
جنگ قیمتها: یک چهارم یا چهار برابر؟
وقتی صحبت از هزینه ارزی میشود، دولینگو بیرقیب است.
- آیلتس و تافل: این دو آزمون در دسته «لوکس و گران» قرار میگیرند. هزینه ثبتنام آنها معمولاً بین ۲۴۰ تا ۲۶۵ دلار متغیر است (که با نرخ ارز فعلی در ایران، مبلغ قابل توجهی میشود).
- دولینگو: این آزمون تنها ۵۹ دلار هزینه دارد. یعنی با پول یک آزمون تافل، میتوانید چهار بار دولینگو شرکت کنید!
هزینه پنهان (ریپورت نمره): نکتهای که خیلیها فراموش میکنند: در آیلتس و تافل، شما فقط میتوانید نمرهتان را برای ۴ تا ۵ دانشگاه به صورت رایگان بفرستید. برای دانشگاههای بیشتر، باید بابت هر کدام حدود ۲۰ دلار جداگانه بپردازید. اما ارسال نمره دولینگو به دانشگاهها کاملاً رایگان و نامحدود است.
فاکتور سرعت: نجاتدهنده لحظه آخری
- مدت زمان آزمون:
- برای آیلتس و تافل باید حدود ۳ ساعت کامل وقت بگذارید (یک ماراتن ذهنی خستهکننده).
- دولینگو کل ماجرا را در کمتر از ۱ ساعت تمام میکند.
- زمان اعلام نتایج:
- اگر آیلتس کاغذی بدهید، باید ۱۳ روز صبر کنید. (آیلتس کامپیوتری و تافل معمولاً ۳ تا ۶ روز طول میکشند).
- دولینگو نتیجه را در عرض ۴۸ ساعت (۲ روز) به شما تحویل میدهد. اگر دقیقه نودی هستید، دولینگو تنها راه نجات است.
| ویژگی | آیلتس (IELTS) | تافل (TOEFL iBT) | دولینگو (Duolingo) |
|---|---|---|---|
| هزینه آزمون | حدود ۲۴۰ تا ۲۶۰ دلار | حدود ۲۶۵ دلار | ۵۹ دلار |
| مدت زمان آزمون | حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه | حدود ۳ ساعت | کمتر از ۱ ساعت |
| زمان اعلام نتایج | ۳ تا ۱۳ روز | ۴ تا ۸ روز | ۲ روز (۴۸ ساعت) |
| هزینه ارسال نمره | ارسال به ۵ دانشگاه اول رایگان | ارسال به ۴ دانشگاه اول رایگان | کاملاً رایگان و نامحدود |
سختی آزمون و جدول تبدیل نمرات
بیایید روراست باشیم؛ هیچ آزمون استانداردی «آسان» نیست، اما «جنس سختی» آنها با هم فرق دارد. خیلیها تصور میکنند دولینگو مثل «آب خوردن» است چون کوتاه است، اما این یک دام بزرگ است!
تحلیل سختی آزمونها:
- دولینگو (فریبنده و موذی): درست است که آزمون کوتاه است، اما به خاطر سیستم تطبیقی (Adaptive)، هوش مصنوعی مدام شما را به چالش میکشد. هرچه بهتر جواب دهید، سوالات سختتر میشوند تا جایی که به «سقف توانایی» خود برسید. در دولینگو فرصت فکر کردن کم است و باید سرعت عمل بالایی داشته باشید.
- تافل (سنگین و آکادمیک): بسیاری تافل را سختترین آزمون میدانند، چون متون آن کاملاً علمی است و شما باید مهارت «نوتبرداری» (Note-taking) قوی داشته باشید. اگر دایره لغات آکادمیکتان ضعیف است، تافل برایتان کابوس خواهد بود.
- آیلتس (استاندارد اما سختگیر در رایتینگ): آیلتس قابل پیشبینیترین آزمون است. نمونه سوالات آن فراوان است و با تمرین میتوانید به فرمت آن عادت کنید. اما گرفتن نمره بالای ۷ در بخش رایتینگ (Writing) آیلتس بسیار دشوار است و مصححین سختگیری زیادی دارند.
جدول تبدیل نمرات (Concordance Table)
این جدول به شما کمک میکند تا نمره خود را معادلسازی کنید. (توجه داشته باشید که دانشگاهها ممکن است معیارهای خاص خودشان را داشته باشند، اما این جدول استانداردترین حالت تبدیل است).
| سطح مهارت زبانی | نمره آیلتس (IELTS) | نمره تافل (TOEFL iBT) | نمره دولینگو (Duolingo) |
|---|---|---|---|
| متوسط (B2) | ۵.۵ | ۴۶ تا ۵۹ | ۸۵ تا ۹۰ |
| خوب (معمول) | ۶.۰ | ۶۰ تا ۷۸ | ۹۵ تا ۱۰۵ |
| خیلی خوب (ایدهآل) | ۶.۵ | ۷۹ تا ۹۳ | ۱۱۰ تا ۱۲۰ |
| پیشرفته (C1) | ۷.۰ | ۹۴ تا ۱۰۱ | ۱۲۵ تا ۱۳۰ |
| بسیار پیشرفته | ۷.۵ | ۱۰۲ تا ۱۰۹ | ۱۳۵ تا ۱۴۰ |
| تخصصی (Native-like) | ۸.۰ به بالا | ۱۱۰ به بالا | ۱۴۵ به بالا |
نکته تحلیلی: اکثر دانشگاههای معتبر دنیا برای مقطع ارشد و دکترا، نمره آیلتس ۶.۵، تافل حدود ۹۰ و دولینگو ۱۱۵ تا ۱۲۰ را میخواهند. اگر در یکی از آزمونها لبِ مرز هستید، شاید تغییر آزمون بتواند شما را نجات دهد.
جمعبندی نهایی: کدام آزمون مناسب شخصیت و هدف شماست؟
حالا که تمام کارتها رو شدهاند، وقت انتخاب است. واقعیت این است که «بهترین آزمون» وجود ندارد؛ بلکه «مناسبترین آزمون برای شرایط شما» وجود دارد. بیایید بر اساس تیپ شخصیتی و هدفتان، نسخه نهایی را بپیچیم:
۱. تیم آیلتس (IELTS) را انتخاب کنید، اگر:
- ریسکگریز هستید: میخواهید خیالتان راحت باشد که مدرکتان در ۱۰۰٪ دانشگاهها و سفارتهای دنیا (بهویژه اروپا و انگلستان) اعتبار دارد.
- با کاغذ و قلم راحتترید: سرعت تایپتان پایین است و ترجیح میدهید روی کاغذ بنویسید (نسخه کاغذی).
- ارتباط چشمی برایتان مهم است: در اسپیکینگ نیاز دارید با یک انسان واقعی حرف بزنید تا استرستان کم شود.
۲. تیم تافل (TOEFL) را انتخاب کنید، اگر:
- عاشق آمریکا هستید: هدف اصلیتان اپلای برای دانشگاههای برتر ایالات متحده است.
- تایپتان سریع است: مشکلی با کار کردن با کیبورد و خواندن متن از روی مانیتور ندارید.
- تمرکز بالایی دارید: میتوانید همزمان گوش دهید، متن بخوانید و نوتبرداری کنید (مهارتهای تلفیقی).
۳. تیم دولینگو (Duolingo) را انتخاب کنید، اگر:
- بودجه و زمان محدودی دارید: نمیخواهید هزینه سنگین دلاری بکنید و به مدرکتان در کمتر از ۲ روز نیاز دارید.
- استرسی هستید: محیطهای خشک و رسمی آزمون حضوری شما را فلج میکند و ترجیح میدهید در اتاق خواب خودتان امتحان دهید.
- دانشگاهتان چراغ سبز داده: مطمئن هستید که دانشگاه مقصد (و مهمتر از آن، سفارت کشور مقصد) این مدرک را قبول دارد.
اگر هنوز شک دارید، بهترین کار این است که یک آزمون آزمایشی (Mock Test) از هر کدام بدهید. سایت رسمی دولینگو پیش از ثبت نام دولینگو یک تست ۱۵ دقیقهای رایگان در اختیار داوطلبان قرار میدهد و نمونه سؤالهای آیلتس و تافل هم بهوفور پیدا میشود. هیچ چیز مثلِ «تجربه کردن» نمیتواند به شما بگوید در کدام زمین بازی، برنده خواهید بود.
- سفیرمدیا
- دی 17, 1404
